Menu
Lichtstroom van een serverkast via de router naar de tv in een woonkamer

TL;DR: Hoe werkt IPTV? Een zender wordt gecomprimeerd met een codec als H.264 of HEVC, in korte stukjes op een server gezet en via internet naar je app gestuurd. De app laadt een paar stukjes vooruit in een buffer en speelt ze af, waardoor het beeld altijd een paar seconden achterloopt op de antenne.

Wie zich afvraagt hoe werkt IPTV, krijgt meestal een plaatje met drie pijlen. Dat klopt, maar het verklaart niet waarom het beeld om 20:45 hapert en om 14:00 niet, of waarom de buurman het doelpunt eerder ziet. Dit artikel loopt de hele route af, van de bron tot het pixel op je tv. Bij elke stap staat een rekensom die je zelf kunt narekenen, zodat je weet waar een probleem vandaan komt voordat je iets vervangt.

Hoe werkt IPTV in het kort?

IPTV werkt in zes stappen: een bron levert beeld, een encoder comprimeert het, een server knipt het in segmenten, internet vervoert die segmenten, je app buffert ze en je scherm toont ze. Elke stap kost een beetje tijd en kan een beetje misgaan. Het eindresultaat is gewone televisie, alleen via je internetlijn.

Stap Wat gebeurt er Waar het mis kan gaan
1. Bron het originele zendersignaal komt binnen zelden bij jou, soms bij de bron zelf
2. Encoder beeld wordt gecomprimeerd tot een bitrate te lage bitrate geeft blokjes in snelle beelden
3. Server stream wordt opgeslagen en in stukjes aangeboden drukte bij de aanbieder
4. Internet stukjes reizen naar je huis drukke wijk of overbelaste route
5. App en buffer app laadt stukjes vooruit zwakke wifi, trage stick
6. Scherm decoder zet data om in beeld apparaat dat de codec niet aankan

De basis van wat IPTV is en wat je ervoor nodig hebt, staat in het overzicht wat IPTV is en hoe je ermee kijkt. Hier gaat het om wat er onder de motorkap gebeurt.

Waar begint een IPTV-stream?

Een IPTV-stream begint bij een bron: een zendersignaal van satelliet of een directe aanlevering. Dat signaal gaat een encoder in, een computer die elke seconde video comprimeert tot een paar megabit. Zonder die stap zou een Full HD-zender ongecomprimeerd rond de 1,5 gigabit per seconde vragen, wat geen enkele thuisverbinding trekt.

Die 1,5 Gbit/s is na te rekenen. Een beeld van 1920 bij 1080 pixels heeft 2.073.600 pixels. Met 12 bits per pixel, de gangbare 4:2:0-kleursampling bij 8 bits, en 50 beelden per seconde kom je op 1,24 Gbit/s. Met geluid en overhead dicht bij 1,5. Een stream van 8 Mbit/s is ongeveer 1/155e van die 1,24 Gbit/s.

De encoder beslist hoeveel van dat beeld weg mag zonder dat je het ziet. Een praatprogramma met een stilstaand decor laat zich makkelijk comprimeren. Een voetbalveld met duizenden bewegende grassprieten en een snelle camerapan niet, en daar zie je bij een krappe bitrate als eerste blokjes.

Wat doen codecs als H.264 en HEVC?

Een codec is de rekenmethode waarmee de encoder comprimeert en je apparaat weer decomprimeert. H.264 is de oudste en breedst ondersteunde, HEVC (ook H.265) haalt bij dezelfde beeldkwaliteit ongeveer de helft van de bitrate. Je apparaat moet de codec van de stream kunnen decoderen, anders blijft het scherm zwart of schokt het beeld.

Beide werken op hetzelfde principe: ze slaan niet elk beeld volledig op, maar vooral wat er verandert ten opzichte van het vorige. Op de pagina over H.264 zie je hoe die techniek in elkaar zit. De opvolger staat beschreven op de pagina over HEVC of H.265, die vooral voor 4K het verschil maakt.

Codec Typisch gebruik Full HD 4K
MPEG-2 oude satelliet en kabel 10 tot 15 Mbit/s niet gangbaar
H.264 (AVC) de meeste HD-zenders 5 tot 8 Mbit/s 30 Mbit/s of meer
HEVC (H.265) 4K en efficiënte HD 3 tot 5 Mbit/s 15 tot 25 Mbit/s

Daar zit een praktisch gevolg in. Een goedkope Android-box uit 2017 decodeert H.264 vaak prima, maar HEVC in 4K soms alleen in software, en dan loopt de processor vast. Het beeld stottert dan, terwijl je internet niets mankeert. Welke boxen HEVC wel in hardware afspelen, lees je in de vergelijking van de beste Android tv-box voor IPTV.

Hoe komt de stream van de server naar je huis?

De server biedt elke zender aan als een reeks korte segmenten van meestal 2 tot 10 seconden, of als één doorlopende transportstream. Je app vraagt die via gewoon HTTP op, net als een webpagina. Voor grote aantallen kijkers wordt het verkeer verdeeld over meerdere servers, zodat niet iedereen aan dezelfde machine trekt.

Bij IPTV over het open internet krijgt elke kijker een eigen kopie van de stream. Dat heet unicast. Een kabelnet of een tv-dienst van een internetaanbieder kan binnen het eigen netwerk multicast gebruiken: één stream die onderweg wordt vermenigvuldigd. Op het open internet werkt multicast niet, en dat heeft gevolgen voor de capaciteit.

Reken het na. Kijken 10.000 mensen tegelijk naar een wedstrijd van 8 Mbit/s, dan moet er 80 Gbit/s de deur uit. Daarom spreiden aanbieders hun verkeer over een content delivery network, een netwerk van servers op verschillende plekken, zodat de route naar jou korter is en een piek wordt opgevangen.

Segmenten worden vaak aangeboden volgens HTTP Live Streaming. De officiële beschrijving daarvan is RFC 8216, de standaard voor HTTP Live Streaming, en die bevat de regel die de vertraging van IPTV verklaart. Daarover gaat de sectie over de buffer.

Illustratie van een videostream die van een server via internet, router en ethernetkabel naar de tv gaat

Hoe weet je app welke zenders er zijn?

Je app krijgt van de aanbieder een lijst met zenders en de adressen van hun streams. Dat gebeurt via een M3U-afspeellijst, via een Xtream-login met server, gebruikersnaam en wachtwoord, of via een portaal bij een MAG-box. De tv-gids komt los daarvan binnen, als een apart bestand dat de app aan de zenders koppelt.

Een M3U-lijst is een tekstbestand met per zender een naam, een groep en een URL. Hoe zo’n regel eruitziet, staat uitgelegd bij de opbouw van een M3U-link. Een Xtream-login levert dezelfde informatie, maar de app vraagt hem per categorie op via een interface van de server. Het voordeel daarvan lees je bij inloggen met Xtream Codes.

De tv-gids is de bron van veel verwarring. Werkt de zender wel en staat er geen programma bij, dan ligt het bijna altijd aan de koppeling tussen gids en zenderlijst, niet aan de stream. De techniek achter die koppeling staat bij hoe de EPG in IPTV werkt.

Wat doet de buffer in je IPTV-app?

De buffer is een voorraad van een paar segmenten die je app al heeft gedownload voordat hij ze afspeelt. Stokt de verbinding een seconde, dan speelt de app gewoon door uit die voorraad. Pas als de buffer leeg is, zie je het draaiende rondje. Hoe groter de buffer, hoe stabieler, maar hoe verder je achterloopt.

Hier komt de regel uit de HLS-specificatie terug. Een speler hoort bij live tv niet te starten met een segment dat minder dan drie keer de doelduur van het einde van de lijst begint. Met segmenten van 6 seconden zit je zo al op minstens 18 seconden achterstand, nog voor de encoder en het transport meetellen.

Segmentduur Minimale buffer (3 segmenten) Ongeveer achter op antenne
2 seconden 6 seconden 10 tot 15 seconden
4 seconden 12 seconden 18 tot 25 seconden
6 seconden 18 seconden 25 tot 35 seconden
10 seconden 30 seconden 40 seconden of meer

Die laatste kolom is een schatting inclusief coderen en transport. Wil je het bij jezelf meten, zet dan een radio op dezelfde wedstrijd en tel de seconden tussen het juichen op de radio en het doelpunt op je scherm. Veel apps laten je de buffergrootte instellen. Kleiner betekent minder achterstand en meer kans op haperen.

Hoe werken terugkijken en films op aanvraag?

Terugkijken werkt doordat de server de segmenten van een zender niet direct weggooit, maar een tijd bewaart. Vraag je een programma van gisteren op, dan stuurt de server die oude segmenten in plaats van de nieuwste. Films en series op aanvraag zijn losse bestanden op een server, die je app vanaf elk punt kan opvragen.

Het verschil merk je bij spoelen. Bij een film vraagt de app het stukje op de nieuwe positie op en begint te spelen zodra dat binnen is, meestal binnen een paar seconden. Bij live tv kun je niet vooruit, want die segmenten bestaan nog niet.

Niet elke zender biedt terugkijken aan, en hoe lang de opnames bewaard blijven verschilt. In de app herken je zulke zenders vaak aan een klokje of pijltje bij de naam. Hoe je het in de bekende apps gebruikt, staat bij terugkijken via IPTV.

Waarom maken wifi en drukke avonden zoveel uit?

Wifi deelt de lucht met elk ander apparaat en elk netwerk in de buurt, en elke muur kost signaal. Op een doordeweekse avond rond 20:45 staan in een straat tientallen tv’s en laptops tegelijk te streamen. Een stream die overdag op 8 Mbit/s stabiel binnenkomt, krijgt dan minder ruimte en de buffer loopt leeg.

Thuis kun je vooral twee dingen zelf veranderen: de afstand tot de router en de frequentieband waarop de tv verbinding maakt. De 5 GHz-band is sneller maar komt minder goed door muren dan 2,4 GHz. Een tv twee verdiepingen boven een router in de meterkast zit vaak op 2,4 GHz met de helft van de snelheid die je verwacht.

De beste test kost niets. Start een speedtest op de tv zelf of op een telefoon die naast de tv ligt, eerst om 14:00 en dan om 20:45. Zakt de snelheid ’s avonds onder anderhalf keer de bitrate van je stream, dan ligt het aan het netwerk. Blijft hij hoog en hapert het toch, dan zit het eerder bij het apparaat of de bron. Een stappenplan per oorzaak staat bij IPTV-storingen oplossen.

Een netwerkkabel tussen router en tv of box lost het grootste deel van de wifi-problemen op. Lukt dat niet, dan werkt een mesh-systeem of een powerline-adapter vaak beter dan een duurder internetabonnement.

Welke snelheid heb je nodig voor IPTV?

Reken met de bitrate van je zwaarste stream en tel daar 50 procent marge bij op voor schommelingen. Voor één Full HD-scherm is 12 Mbit/s ruim genoeg, voor één 4K-stream ongeveer 30 Mbit/s. Kijken er twee mensen tegelijk, dan tel je beide streams op, plus wat de rest van het huishouden ondertussen doet.

Situatie Streams Benodigd met 50% marge
Eén tv in HD 1 x 4 Mbit/s 6 Mbit/s
Eén tv in Full HD 1 x 8 Mbit/s 12 Mbit/s
Eén tv in 4K (HEVC) 1 x 20 Mbit/s 30 Mbit/s
Twee tv’s in Full HD 2 x 8 Mbit/s 24 Mbit/s
4K plus Full HD tegelijk 20 + 8 Mbit/s 42 Mbit/s

Snelheid is maar de helft. Stabiliteit telt net zo zwaar: een lijn van 100 Mbit/s die elke paar minuten een seconde wegvalt, geeft meer gehaper dan een stabiele lijn van 30. Wie deze techniek kent, kiest makkelijker een abonnement dat bij de eigen verbinding past. Ons aanbod van nederlandse iptv draait in 4K, Full HD, HD en SD, zodat je bij een krappe lijn een lagere kwaliteit kiest.

Veelgestelde vragen over hoe IPTV werkt

Waarom loopt IPTV achter op gewone tv?

Omdat je app eerst een paar segmenten in een buffer laadt voordat hij afspeelt. Met segmenten van 6 seconden en een buffer van drie segmenten zit je al op 18 seconden, plus de tijd voor coderen en transport.

Heb je internet nodig voor IPTV?

Ja, IPTV gebruikt je internetverbinding als transport. Zonder werkende verbinding komt er geen beeld binnen, ook niet als je app en inloggegevens kloppen.

Wat is het verschil tussen H.264 en HEVC?

HEVC is de opvolger van H.264 en haalt bij dezelfde beeldkwaliteit ongeveer de helft van de bitrate. Je apparaat moet HEVC wel kunnen decoderen, wat bij oudere boxen en tv’s niet altijd lukt.

Waarom hapert IPTV ’s avonds vaker?

Omdat dan veel mensen tegelijk streamen, op je eigen wifi en in je wijk. Een stream die overdag stabiel is, krijgt ’s avonds minder ruimte, waardoor de buffer sneller leegloopt.

Is een kabel beter dan wifi voor IPTV?

Ja. Een netwerkkabel geeft een vaste snelheid zonder storing van muren of buren. Als een kabel niet lukt, is een mesh-systeem of powerline-adapter het beste alternatief.

Hoeveel Mbit/s heb je nodig voor IPTV in 4K?

Een 4K-stream in HEVC gebruikt meestal 15 tot 25 Mbit/s. Met marge voor schommelingen kom je op ongeveer 30 Mbit/s voor één scherm.

Lees verder